Απεβίωσε σε ηλικία 89 ετών ο Νίκος Σωματαρίδης, εμβληματική μορφή του ποντιακού πολιτισμού
Έφυγε από τη ζωή τη Δευτέρα 2 Νοεμβρίου ο Νίκος Σωματαρίδης, μια εμβληματική μορφή του ποντιακού ελληνισμού.
Έφυγε από τη ζωή τη Δευτέρα 2 Νοεμβρίου ο Νίκος Σωματαρίδης, μια εμβληματική μορφή του ποντιακού ελληνισμού. Χορευτής, μουσικός, άνθρωπος του θεάτρου, ερευνητής και δάσκαλος της παράδοσης, αφιέρωσε τη ζωή του στη διάσωση και τη μετάδοση της ποντιακής πολιτιστικής κληρονομιάς, συνδέοντας το όνομά του περισσότερο από κάθε άλλο με τη Σέρρα, τον ποντιακό Πυρρίχιο.
Γεννήθηκε το 1937 στο Κρωμνικό Γαλάνης Ξάνθης, σε οικογένεια με ρίζες από την περιοχή της Σαμψούντας. Την ποντιακή παράδοση τη γνώρισε μέσα στο σπίτι του: παρακολουθούσε τους παλαιότερους σε γάμους και πανηγύρια, κρατούσε στη μνήμη του κάθε κίνηση και προσπαθούσε να την αποδώσει ο ίδιος.
Ως φοιτητής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης πρωταγωνίστησε στην ανάπτυξη της ποντιακής πολιτιστικής δραστηριότητας. Ήταν από τους ανθρώπους που αγωνίστηκαν για τη δημιουργία της Ένωσης Ποντίων Φοιτητών Θεσσαλονίκης, ενώ δραστηριοποιήθηκε και στο τμήμα νεολαίας της Ευξείνου Λέσχης Θεσσαλονίκης. Το 1959 δημιούργησε την πρώτη ποντιακή φοιτητική χορευτική ομάδα. Στο έντυπο της Λέσχης δημοσίευε άρθρα και ποιήματα, ανάμεσά τους το «Τραγούδι της χαμένης πατρίδας», που έγραψε φοιτητής ακόμη, στα 23 του, τον Ιούλιο του 1960.
Δίδαξε, οργάνωσε παραστάσεις και μετέφερε τη γνώση του και στο ραδιόφωνο. Επί 17 ολόκληρα χρόνια υπήρξε παραγωγός στο Ράδιο Ακρίτες, με την εβδομαδιαία εκπομπή «Μπροστά στην αλήθεια και το καθήκον», αφιερωμένη στην ιστορία, τη λαογραφία και τον πολιτισμό του Πόντου.
| 1937 | Γεννιέται στο Κρωμνικό Γαλάνης Ξάνθης. |
| 1959 | Δημιουργεί την πρώτη ποντιακή φοιτητική χορευτική ομάδα στη Θεσσαλονίκη. |
| 1960 | Δημοσιεύει το ποίημα «Το τραγούδι της χαμένης πατρίδας». |
| 2007 | Τιμητική διάκριση από την Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος στο 1ο Πανελλαδικό Συνέδριο Ποντιακού Πολιτισμού. |
| 2022 | Η Σέρρα εντάσσεται στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς. |
| 2026 | Φεύγει από τη ζωή στις 2 Νοεμβρίου. |
Η σχέση του με τη Σέρρα διαμορφώθηκε δίπλα στους πρόσφυγες της πρώτης γενιάς. Αυτή την εμπειρία τη θεωρούσε πολύτιμη για τη διδασκαλία των νεότερων και επέμενε στη μελέτη των χορών, των τοπικών παραλλαγών και των συνθηκών μέσα στις οποίες γεννήθηκαν.
Η ένταξη της Σέρρας στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς το 2022 τον είχε συγκινήσει βαθιά. Την έβλεπε ως δικαίωση μιας συλλογικής προσπάθειας να διασωθεί ό,τι παρέδωσαν οι προηγούμενες γενιές και να συνεχίσει να περνά στις επόμενες. Αυτή ακριβώς η αγωνία για τη συνέχεια αποτελεί και την πιο ουσιαστική παρακαταθήκη του.
|
ΕΞΟΔΙΟΣ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ
Τρίτη 3 Νοεμβρίου, 4:30 μ.μ.
Ιερός Ναός Αγίου Παντελεήμονα, Λαγκαδίκια Θεσσαλονίκης |
Ο Πρόεδρος και το Διοικητικό Συμβούλιο της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος εκφράζουν την βαθιά τους θλίψη για τον θάνατο του συμπατριώτη μας Νίκου Σωματαρίδη, ο οποίος έφυγε από την ζωή, αφήνοντας πλούσια παρακαταθήκη στον χώρο της ποντιακής παράδοσης.
Γεννήθηκε το 1937 στο Κρωμνικό Γαλάνης Ξάνθης. Κατά τη διάρκεια των φοιτητικών του χρόνων πρωταγωνίστησε στην ανάπτυξη της ποντιακής πολιτιστικής δραστηριότητας. Υπήρξε από τους ανθρώπους που αγωνίστηκαν για τη δημιουργία και την ανάπτυξη της Ένωσης Ποντίων Φοιτητών Θεσσαλονίκης. Παράλληλα, δραστηριοποιήθηκε στην Εύξεινο Λέσχη Θεσσαλονίκης.
Έχει συμβάλει σημαντικά στη διάδοση και διατήρηση των ποντιακών χορών, ιδιαίτερα του Πυρρίχιου Χορού Σέρρα ενώ αποτέλεσε σημαντική μορφή με μακρόχρονη δράση στην εκμάθηση των ποντιακών χορών και στη διατήρηση της ποντιακής πολιτιστικής κληρονομιάς.
Ο Νίκος Σωματαρίδης υπήρξε ραδιοφωνικός παραγωγός στο Ράδιο Ακρίτες επί 17 ολόκληρα χρόνια, παρουσιάζοντας εβδομαδιαία εκπομπή με τίτλο «Μπροστά στην αλήθεια και το καθήκον», με στόχο την ανάδειξη της ιστορίας, της λαογραφίας και του ποντιακού πολιτισμού. Για την μακρόχρονη προσφορά του στον ποντιακό χορό, η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος απένειμε τιμητική διάκριση στον Νίκο Σωματαρίδη, στο 1ο Πανελλαδικό Συνέδριο Ποντιακού Πολιτισμού που πραγματοποιήθηκε το 2007, στη Θεσσαλονίκη.
Η εξόδιος ακολουθία θα τελεστεί την Τρίτη 3 Νοεμβρίου και ώρα 4.30μ.μ. στον Ιερό Ναό Αγίου Παντελεήμονα, στα Λαγκαδίκια Θεσσαλονίκης.
Εκφράζουμε τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια στους οικείους του.
Αιωνία του η μνήμη.
Ο Πρόεδρος Γεώργιος Βαρυθυμιάδης
Η Γενική Γραμματέας Αθηνά Σωτηριάδου
Η Διοίκηση, τα μέλη και η μεγάλη οικογένεια της Ευξείνου Λέσχης Θεσσαλονίκης αποχαιρετούν σήμερα με βαθιά θλίψη και απέραντο σεβασμό τον Νίκο Σωματαρίδη, μια εμβληματική μορφή του ποντιακού ελληνισμού, έναν ακούραστο ερευνητή, χοροδιδάσκαλο και θεματοφύλακα της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, που έφυγε σήμερα από κοντά μας.
Ο Νίκος Σωματαρίδης υπηρέτησε με αφοσίωση, ήθος και συνέπεια τα ιδεώδη του ποντιακού πολιτισμού καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής του. Από τα φοιτητικά του χρόνια στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και τη δράση του στον Σύλλογο Ποντίων Φοιτητών και Σπουδαστών, έως την πολυετή προσφορά του στην Εύξεινο Λέσχη Θεσσαλονίκης, ο εκλιπών υπήρξε πρωτεργάτης στη διάσωση, καταγραφή και διάδοση της ποντιακής παράδοσης, των χορών μας –με κορυφαία αναφορά στον πυρρίχιο χορό, τον Σέρρα– και της λαογραφίας μας. Με τη διδασκαλία, τις παραστάσεις, τις ραδιοφωνικές εκπομπές και το συνολικό του έργο, ενέπνευσε γενιές νέων ανθρώπων και συνδέθηκε όσο λίγοι με τη διαφύλαξη της άυλης πολιτιστικής μας κληρονομιάς.
Ως ελάχιστο φόρο τιμής στο πολυσχιδές έργο του στον πολιτισμό και για την προσφορά του στην Εύξεινο Λέσχη Θεσσαλονίκης το Διοικητικό Συμβούλιο αποφάσισε την προκήρυξη υποτροφίας/βραβείου στον τομέα του πολιτισμού στη μνήμη του Νίκου Σωματαρίδη για νέους επιστήμονες ή καλλιτέχνες που διακρίνονται για τη συμβολή τους στην ανάδειξη της ποντιακής και ευρύτερης πολιτιστικής μας ταυτότητας.
Με ομόφωνη απόφασή του το Διοικητικό Συμβούλιο αποφάσισε τα παρακάτω: