Τέσσερα χρόνια πολέμου στην Ουκρανία: Μια Ευρώπη σε διαρκή κρίση

Στις 24 Φεβρουαρίου 2026, συμπληρώνονται τέσσερα χρόνια από την ημέρα που οι ρωσικές δυνάμεις ξεκίνησαν την πλήρη εισβολή στην Ουκρανία. Παρά τους αρχικούς στόχους της Μόσχας για μια ταχεία επιχείρηση ημερών, ο πόλεμος έχει εξελιχθεί σε μια εξαντλητική σύγκρουση φθοράς. Το Κίεβο συνεχίζει να προβάλλει αντίσταση, στηριζόμενο στη δυτική βοήθεια η οποία ωστόσο παρουσιάζει σημάδια κόπωσης.

Οι απώλειες παραμένουν το πιο σκοτεινό κεφάλαιο της σύγκρουσης. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΗΕ και διεθνών αναλυτών:

• Άμαχοι: Πάνω από 15.000 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους και 41.000 έχουν τραυματιστεί. Το 2025 υπήρξε μια από τις πιο θανατηφόρες χρονιές για τον άμαχο πληθυσμό λόγω των συνεχών επιθέσεων σε υποδομές ενέργειας.

• Στρατιωτικές απώλειες: Αν και οι επίσημοι αριθμοί αποκρύπτονται, εκτιμήσεις κάνουν λόγο για πάνω από 1,2 εκατομμύρια Ρώσους στρατιώτες (νεκρούς και τραυματίες) και περίπου 500.000 έως 600.000 από την πλευρά της Ουκρανίας.

• Εκτοπισμός: Περίπου 11 εκατομμύρια Ουκρανοί παραμένουν μακριά από τις εστίες τους, με 6,9 εκατομμύρια εξ αυτών να βρίσκονται στο εξωτερικό ως πρόσφυγες.

Στο μεταξύ ο πόλεμος έχει μετατραπεί σε ένα πεδίο δοκιμών για νέες τεχνολογίες. Η χρήση drones με τεχνητή νοημοσύνη και αισθητήρες κίνησης έχει κυριαρχήσει στο πεδίο, αναπληρώνοντας σε πολλές περιπτώσεις τις ελλείψεις σε πυρομαχικά και ανθρώπινο δυναμικό. Παράλληλα, η Ουκρανία έχει επεκτείνει τις επιχειρήσεις της με πλήγματα βαθιά εντός της ρωσικής επικράτειας, στοχεύοντας διυλιστήρια και στρατιωτικές βάσεις.

Η Ουκρανία αντιμετωπίζει μια πρωτοφανή διπλή πρόκληση: να χρηματοδοτεί την άμυνα απέναντι στις ρωσικές δυνάμεις και ταυτόχρονα να προετοιμάζεται για την πιο δαπανηρή εθνική ανασυγκρότηση στη σύγχρονη ευρωπαϊκή ιστορία. Η απόκρουση της ρωσικής πολεμικής μηχανής έχει απαιτήσει τα τελευταία τέσσερα χρόνια μια τεράστια και αδιάκοπη ένεση κεφαλαίων.

Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία που επιβεβαίωσε ο Αντρίι Χνάτοφ, επικεφαλής του γενικού επιτελείου των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας, μία μόνο ημέρα πολέμου πλήρους κλίμακας κόστισε στη χώρα κατά μέσο όρο το 2025 το αστρονομικό ποσό των 172 εκατ. δολαρίων (145,7 εκατ. ευρώ). Το 2024, το μέσο ημερήσιο κόστος των πολεμικών επιχειρήσεων ανερχόταν σε περίπου 140 εκατ. δολάρια (118,5 εκατ. ευρώ), γεγονός που αντιστοιχεί σε αύξηση σχεδόν 23%.