Μικρορομπότ που κάνουν «τούμπες» στα αγγεία βοηθούν να διαλυθούν οι θρόμβοι έξι φορές ταχύτερα
Είναι μικρότερα από ένα ερυθρό αιμοσφαίριο, κινούνται με μαγνήτες και κάνουν «τούμπες» πάνω στο τοίχωμα των αγγείων.
Μικρορομπότ που ανέπτυξαν ερευνητές του ETH της Ζυρίχης βοηθούν τα θρομβολυτικά φάρμακα να φτάσουν εκεί που μέχρι σήμερα δυσκολεύονταν: σε θρόμβους που έχουν σχεδόν σταματήσει τη ροή του αίματος.
Οι θρόμβοι βρίσκονται πίσω από μερικά από τα πιο επικίνδυνα επείγοντα περιστατικά: εγκεφαλικά, εμφράγματα, πνευμονικές εμβολές. Τα φάρμακα που τους διαλύουν είναι σωτήρια, όμως έχουν ένα «αδύναμο σημείο»: για να φτάσουν στον στόχο χρειάζονται τη ροή του αίματος. Όταν ο θρόμβος έχει φράξει σχεδόν εντελώς το αγγείο, το αίμα μπροστά του λιμνάζει και το φάρμακο δυσκολεύεται να τον αγγίξει, ακόμη κι αν χορηγηθεί με καθετήρα πολύ κοντά.
Η ομάδα της καθηγήτριας Σιμόνε Σίρλε, επικεφαλής του εργαστηρίου ιατρικών μικροσυστημάτων του ETH, δεν προσπάθησε να φτιάξει ένα ρομπότ που θα «μεταφέρει» το φάρμακο. Σκέφτηκε αντίθετα πώς να δημιουργήσει τεχνητή ροή εκεί όπου δεν υπάρχει.
|
1
|
Απελευθέρωση
Τα μικρορομπότ και το θρομβολυτικό φάρμακο απελευθερώνονται κοντά στον θρόμβο μέσω καθετήρα. Τα ίδια τα ρομπότ δεν μεταφέρουν φάρμακο.
|
|
2
|
Μαγνητικός έλεγχος
Ένα εξωτερικό σύστημα δημιουργεί περιστρεφόμενο μαγνητικό πεδίο, που βάζει τα ρομπότ σε κίνηση.
|
|
3
|
Οι «τούμπες»
Κάθε ρομπότ αναποδογυρίζει ξανά και ξανά πάνω στο τοίχωμα του αγγείου, σαν γυμναστής, κινούμενο προς τον θρόμβο.
|
|
4
|
Η ροή
Με κάθε περιστροφή τραβούν και σπρώχνουν το γύρω αίμα, δημιουργώντας μικρά ρεύματα που οδηγούν το φάρμακο μέσα στον θρόμβο.
|
|
Μέγεθος
Περίπου 8 μικρόμετρα, με σχήμα κόκκου ρυζιού.
|
Υλικό
Βιοσυμβατό πολυμερές με βάση το σάκχαρο, εμπλουτισμένο με μαγνητικά νανοσωματίδια οξειδίου του σιδήρου.
|
Ο «μαγνήτης»
Κατά την κατασκευή, τα νανοσωματίδια ευθυγραμμίζονται σε γραμμή και κάθε ρομπότ λειτουργεί σαν μικρός ραβδόμορφος μαγνήτης.
|
Η ομάδα δοκίμασε πρώτα τη μέθοδο σε τεχνητό δίκτυο από κανάλια σιλικόνης που μιμούνται αγγεία, με θρόμβους από αίμα χοίρου. Με τη βοήθεια των μικρορομπότ, το φάρμακο διέλυσε τους θρόμβους έξι φορές ταχύτερα απ’ ό,τι μόνο του.
Στη συνέχεια, μαζί με επιστήμονες του νοσοκομείου Charité του Βερολίνου, οι ερευνητές εξέτασαν την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα της μεθόδου σε ζωντανά γουρούνια. Αφού προκάλεσαν θρόμβους σε αγγεία των νεφρών, σύγκριναν τη θεραπεία μόνο με φάρμακο με τη θεραπεία φαρμάκου και μικρορομπότ.
| Μόνο φάρμακο |
1x
|
| Φάρμακο + ρομπότ |
2x
|
Τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά, αλλά πρόκειται για πρώτα βήματα. Η ερευνητική εργασία δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί μετά από αξιολόγηση από ομότιμους, και η μέθοδος δεν έχει δοκιμαστεί σε ανθρώπους. Προηγούμενες μελέτες σε ποντίκια έδειξαν ότι ο πυρήνας οξειδίου του σιδήρου και η επικάλυψη από τζελ διασπώνται με ασφάλεια μέσα σε λίγες εβδομάδες. Η τελευταία μελέτη στους χοίρους όμως δεν εξέτασε τι γίνεται με τα ρομπότ μετά τη θεραπεία.
|
ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΒΗΜΑΤΑ
Μακροχρόνιες μελέτες ασφάλειας σε μεγαλύτερα ζώα, ολοκλήρωση της αξιολόγησης της εργασίας και, αργότερα, κλινικές δοκιμές. Η ομάδα του ETH έχει ήδη καταθέσει αίτηση για δίπλωμα ευρεσιτεχνίας.
|
Η Ζυρίχη δεν είναι μόνη σε αυτή την κούρσα. Πέρσι μια άλλη ομάδα του ETH, υπό τον Μπράντλεϊ Νέλσον, παρουσίασε στο περιοδικό Science μια μικροσκοπική κάψουλα από τζελ που οδηγείται με μαγνήτες μέσα στα αγγεία και απελευθερώνει το φάρμακο όταν θερμαίνεται από μαγνητικό πεδίο υψηλής συχνότητας. Στην Ολλανδία, ερευνητές του Πανεπιστημίου του Twente και του Radboud χρησιμοποίησαν τρισδιάστατα εκτυπωμένα ρομπότ σε σχήμα βίδας, που «τρυπούν» τον θρόμβο και αποκατέστησαν τη ροή σε φραγμένη αρτηρία προβάτου.





