Πολιτικός σεισμός στη Σερβία: Η «Φοιτητική Λίστα» κερδίζει τις εκλογές, ο Βούτσιτς παραδέχεται την ήττα

Τέλος σε 14 χρόνια διακυβέρνησης του Αλεξάνταρ Βούτσιτς βάζει το αποτέλεσμα των πρόωρων βουλευτικών εκλογών της Κυριακής 25 Οκτωβρίου στη Σερβία. Η «Φοιτητική Λίστα», που προήλθε από το κίνημα διαμαρτυρίας των φοιτητών, εξασφαλίζει σύμφωνα με τα προκαταρκτικά αποτελέσματα την απόλυτη πλειοψηφία στο κοινοβούλιο της χώρας.

Η λίστα, που κατέβηκε στις κάλπες με το σύνθημα «Οι φοιτητές νικούν!», συγκεντρώνει περίπου 52,5% των ψήφων. Ο συνασπισμός του Βούτσιτς «Ενωμένη Σερβία» ακολουθεί με περίπου 39%. Οι εκτιμήσεις δίνουν στη «Φοιτητική Λίστα» 140 από τις 250 έδρες της Εθνοσυνέλευσης, έναντι περίπου 103–104 για το Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα (SNS) και τους συμμάχους του. Για τον σχηματισμό κυβέρνησης απαιτούνται 126 έδρες.

Τις υπόλοιπες έδρες μοιράζονται κόμματα των μειονοτήτων. Για πρώτη φορά στην ιστορία του, το Σοσιαλιστικό Κόμμα Σερβίας, που ίδρυσε ο Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς, μένει εκτός κοινοβουλίου.

Ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς αναγνώρισε την ήττα του ήδη από το βράδυ της Κυριακής, με βάση δειγματοληπτικά στοιχεία. «Είναι σαφές ότι χάσαμε αυτές τις εκλογές», δήλωσε.

Ρεκόρ συμμετοχής

Η προσέλευση στις κάλπες ήταν η υψηλότερη από τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας. Σύμφωνα με την Κρατική Εκλογική Επιτροπή, η συμμετοχή είχε φτάσει το 64,9% στις 18:00. Ο ανεξάρτητος οργανισμός παρακολούθησης εκλογών CRTA την εκτίμησε στο 67,6%. Δικαίωμα ψήφου είχαν περίπου 6,45 εκατομμύρια πολίτες, ενώ στην αναμέτρηση συμμετείχαν 18 εκλογικοί συνδυασμοί.

Παρατηρητές καταγράψαν καταγγελίες για παρατυπίες, όπως πιέσεις σε ψηφοφόρους και προβλήματα στη μυστικότητα της ψήφου, σε αρκετά εκλογικά τμήματα.

Από το Νόβι Σαντ στην κάλπη

Το φοιτητικό κίνημα γεννήθηκε τον Νοέμβριο του 2024, μετά την κατάρρευση του στεγάστρου του σιδηροδρομικού σταθμού στο Νόβι Σαντ, όπου έχασαν τη ζωή τους 16 άνθρωποι. Οι κινητοποιήσεις εξελίχθηκαν σε ευρύτερο κίνημα κατά της διαφθοράς και διήρκεσαν σχεδόν δύο χρόνια. Ο Βούτσιτς παραιτήθηκε από την προεδρία στις 27 Σεπτεμβρίου, για να διεκδικήσει την πρωθυπουργία.

Δεκάδες χιλιάδες πολίτες πανηγύρισαν μέχρι αργά τη νύχτα στην πλατεία Σλάβια του Βελιγραδίου, στο Νόβι Σαντ και σε άλλες πόλεις. «Σήμερα ο λαός νίκησε τον φόβο», δήλωσε εκπρόσωπος των φοιτητών.

Συγχαρητήρια από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα συνεχάρησαν τη «Φοιτητική Λίστα». Σε κοινή τους δήλωση ανέφεραν ότι η ΕΕ είναι έτοιμη να στηρίξει μεταρρυθμίσεις στο κράτος δικαίου, την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και την καταπολέμηση της διαφθοράς. «Η πόρτα της ΕΕ είναι ανοιχτή», δήλωσε η Επίτροπος Διεύρυνσης Μάρτα Κος.

Τα επόμενα βήματα

Η νέα Εθνοσυνέλευση πρέπει να συγκροτηθεί εντός 30 ημερών από την ανακοίνωση των τελικών αποτελεσμάτων. Η «Φοιτητική Λίστα» δεν είχε ορίσει προεκλογικά υποψήφιο πρωθυπουργό. Ως επικρατέστερος αναφέρεται ο καρδιολόγος Ίλια Σρντάνοβιτς, καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Νόβι Σαντ, ο οποίος ηγήθηκε της προεκλογικής εκστρατείας. Παράλληλα, προεδρικές εκλογές αναμένονται έως τα τέλη Δεκεμβρίου.