Νόμπελ Οικονομίας 2026: Στους Ρόμπερτ Χολ και Μάικλ Γούντφορντ για τα εργαλεία που χρησιμοποιούν οι κεντρικές τράπεζες στις κρίσεις

Στους Αμερικανούς οικονομολόγους Ρόμπερτ Ε. Χολ και Μάικλ Γούντφορντ απονεμήθηκε το Νόμπελ Οικονομικών Επιστημών 2026. Η ανακοίνωση έγινε τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου στη Στοκχόλμη από τη Βασιλική Σουηδική Ακαδημία Επιστημών. Οι δύο ερευνητές βραβεύονται «για τα μικροοικονομικά θεμέλια της μακροοικονομικής σταθεροποίησης».

Ο Ρόμπερτ Χολ είναι 83 ετών. Ο Μάικλ Γούντφορντ είναι 70 ετών και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Columbia. Το βραβείο, που θεσπίστηκε από την κεντρική τράπεζα της Σουηδίας στη μνήμη του Άλφρεντ Νόμπελ, συνοδεύεται σύμφωνα με τα διεθνή πρακτορεία από χρηματικό έπαθλο 12 εκατ. σουηδικών κορωνών. Η τελετή απονομής θα γίνει στις 10 Δεκεμβρίου, επέτειο του θανάτου του Νόμπελ.

Από τις αποφάσεις των νοικοκυριών στη νομισματική πολιτική

Το έργο των δύο οικονομολόγων εκτείνεται σε δεκαετίες έρευνας. Αφορά τα μακροοικονομικά μοντέλα που δεν βασίζονται μόνο σε στατιστικές σχέσεις μεγεθών όπως ο πληθωρισμός, το προϊόν και η κατανάλωση. Ξεκινούν από τον τρόπο με τον οποίο αποφασίζουν και αντιδρούν τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις σε αλλαγές τιμών, επιτοκίων και προσδοκιών.

Τα μοντέλα αυτά χρησιμοποιούνται σήμερα από κεντρικές τράπεζες και υπουργεία Οικονομικών σε όλο τον κόσμο. Στηρίζεται σε αυτά η κατανόηση εννοιών όπως η καθυστερημένη προσαρμογή των τιμών στις μεταβολές της ζήτησης και το «παραγωγικό κενό», δηλαδή η απόσταση ανάμεσα στο πραγματικό και στο δυνητικό προϊόν μιας οικονομίας.

Το πλαίσιο αποδείχθηκε ιδιαίτερα χρήσιμο μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008. Τότε οι κεντρικές τράπεζες άρχισαν να ενημερώνουν συστηματικά για την πιθανή μελλοντική πορεία των επιτοκίων, πρακτική γνωστή ως «forward guidance».

«Καλύτερα εξοπλισμένοι» απέναντι στους κλυδωνισμούς

Ο πρόεδρος της Επιτροπής του βραβείου Τζον Χάσλερ υπογράμμισε ότι οι εργασίες των δύο βραβευθέντων «μας έδωσαν μία στέρεη θεωρητική βάση». Πρόσθεσε ότι χάρη σε αυτές «είμαστε καλύτερα εξοπλισμένοι» για να αντιμετωπίζουμε οικονομικούς κλυδωνισμούς, όπως οι ενεργειακές κρίσεις ή οι απότομες μεταβολές στην κατανάλωση των νοικοκυριών.

Σύμφωνα με την Επιτροπή, η κατάλληλη δημοσιονομική και νομισματική παρέμβαση, τη σωστή στιγμή, μπορεί να περιορίσει τις διακυμάνσεις της οικονομικής δραστηριότητας.

Με το Νόμπελ Οικονομίας ολοκληρώθηκαν οι ανακοινώσεις των βραβείων Νόμπελ για το 2026. Πέρυσι το βραβείο είχε απονεμηθεί στους Τζόελ Μόκιρ, Φιλίπ Αγκιόν και Πίτερ Χάουιτ για την έρευνά τους στην καινοτομία και την οικονομική ανάπτυξη.