Κούλης Αποστολίδης: Είμαστε ένα σώμα, μια ψυχή με τον ΠΑΟΚ

Με μια ομιλία γεμάτη προσωπικές μνήμες και ιστορική ματιά, ο Κούλης Αποστολίδης άνοιξε την τελευταία συνεδρία του συνεδρίου για τα 100 χρόνια του ΠΑΟΚ στη Θεσσαλονίκη. Ο θρυλικός μέσος της ομάδας μίλησε με θέμα «Επταετία 1971-1977: Αμφίδρομη ταύτιση του ΠΑΟΚ με την κοινωνία», υποστηρίζοντας ότι εκείνα τα χρόνια ο σύλλογος και ο κόσμος του έγιναν ένα.

Ο Αποστολίδης ξεκίνησε με τη δική του ιστορία, που απέχει πολύ από τις σημερινές ακαδημίες. Το 1963, μαθητής τότε στο Κολλέγιο Ανατόλια, βρέθηκε στο γήπεδο εντελώς τυχαία, συνοδεύοντας έναν φίλο του από τη δεύτερη ομάδα. Η ομάδα είχε μόνο δέκα παίκτες για το διπλό, ο προπονητής τον κατέβασε από την κερκίδα, του έδωσαν ρούχα και έπαιξε απέναντι στην πρώτη ομάδα. Όπως εξομολογήθηκε, δεν ήταν καν φίλαθλος του ΠΑΟΚ και ήξερε λίγα για τις ομάδες του πρωταθλήματος.

Σπούδαζε με υποτροφία λόγω βαθμών, την οποία έπρεπε να διατηρήσει για να συνεχίσει το σχολείο. Λίγους μήνες αργότερα, τον Νοέμβριο του ίδιου χρόνου, βρέθηκε ξανά από σύμπτωση στην πρώτη ομάδα. Τις πρώτες του μπάλες, θυμήθηκε, τις κλότσησε στην πλατεία Δικαστηρίων, στη γειτονιά του, και αργότερα στα γήπεδα της Χαριλάου και της Ανατόλια.

Από την προσφυγιά στη σύγκρουση με το «κατεστημένο»

Ο ίδιος χώρισε την ιστορία του συλλόγου σε περιόδους. Στην πρώτη, έως το 1959, η βάση των οπαδών ήταν κυρίως πρόσφυγες, άνθρωποι του μόχθου, που στην ομάδα έβρισκαν ξεκούραση από τον αγώνα της βιοπάλης αλλά και μια ζωντανή μνήμη της χαμένης πατρίδας. Η εβδομάδα τους, είπε, μοιραζόταν ανάμεσα στην προσμονή του κυριακάτικου αγώνα και στον σχολιασμό του στα καφενεία, στα μαγαζιά και στις παρέες.

Η δεύτερη περίοδος, από τη δημιουργία της πανελλήνιας Α' Εθνικής το 1959 έως το 1970, ήταν κατά τον Αποστολίδη εποχή αδικίας για την «επαρχία», με τις τρεις μεγάλες ομάδες της Αθήνας να ελέγχουν τις ποδοσφαιρικές αρχές.

Ο ΠΑΟΚ, όπως τόνισε, κυνηγήθηκε περισσότερο από κάθε άλλη περιφερειακή ομάδα, όμως αντιστάθηκε με περηφάνια και πείσμα. Θύμισε ότι η ομάδα αποχώρησε δύο φορές από αγώνα σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τη διαιτησία, τη μία με αρχηγό τον Λέανδρο Συμεωνίδη και τη δεύτερη με απόφαση του προέδρου Θωμά Βουλινού. Αυτή η κοινή πορεία, είπε, έκανε σύλλογο και οπαδούς «μία μεγάλη γροθιά».

Η χρυσή επταετία

Το κεντρικό κομμάτι της ομιλίας αφιερώθηκε στη δεκαετία του ‘70. Ο Αποστολίδης περιέγραψε πώς ο πρόεδρος Γιώργος Παντελάκης είχε ήδη μαζέψει νέα ταλέντα από μικρότερες ομάδες της Βόρειας Ελλάδας, πώς ο Γιώργος Κούδας επέστρεψε το 1968 από τον Ολυμπιακό, πώς ήρθε ο Κώστας Ιωσηφίδης από την Ελπίδα Τούμπας το 1971 και πώς ο ίδιος επέστρεψε τον Ιούλιο του ίδιου έτους από το Σαν Φρανσίσκο, απόφοιτος πλέον πανεπιστημίου.

Ο Γιουγκοσλάβος Χόρβατ είχε βάλει τα θεμέλια και ο Άγγλος Λες Σάνον, που έφερε η διοίκηση του Βασίλη Σεϊτανίδη, έδωσε στην ομάδα ταχύτητα, ενθουσιασμό και πίστη.

Ο ομιλητής μίλησε με ιδιαίτερη θέρμη για την ικανότητα του Σάνον να βλέπει τα προσόντα κάθε παίκτη. Ο Κούδας, είπε, αγωνιζόταν ως δεξί εξτρέμ με το 7, αλλά ο Άγγλος του έδωσε το 10 και από εκεί αναδείχθηκε σε κορυφαίο παίκτη.

Τον Τερζανίδη, που έπαιζε αμυντικό χαφ, τον έστειλε στη δεξιά πλευρά, όπου έκανε μεγάλη καριέρα. Και το 1974, όταν σταμάτησε ο Μιχάλης Μπέλλης, ο ίδιος ο Αποστολίδης πέρασε στη θέση του αμυντικού χαφ με το 6.

Το πρώτο επίσημο τρόπαιο ήρθε με το Κύπελλο Ελλάδας και τη νίκη επί του Παναθηναϊκού στο Καραϊσκάκη, σε έναν τελικό που μεταδόθηκε ζωντανά από την τηλεόραση στα πρώτα της βήματα. Όπως είπε, όλη η Ελλάδα είδε τον ΠΑΟΚ και δεν πίστευε ότι υπήρχε τέτοια ομάδα. Εκεί, υποστήριξε, η ταύτιση του συλλόγου με τον λαό του και με όλη την ελληνική κοινωνία έγινε πράξη. Το σημαντικότερο όμως, κατά τον ίδιο, ήταν ότι το Κύπελλο λειτούργησε ως εφαλτήριο: ακολούθησε το δεύτερο Κύπελλο το 1974 απέναντι στον Ολυμπιακό στη Νέα Φιλαδέλφεια και, με τον Ούγγρο Γκιούλα Λόραντ, που έφερε ο Παντελάκης με τη βοήθεια του Μπέλλη, το πρώτο πρωτάθλημα της ιστορίας το 1975-76, με ρόστερ μόλις 15 παικτών.

Ο Αποστολίδης μίλησε για «σύνταξη πλανητών»: ο Σάνον δεν ήταν τεχνικός της κλάσης του Λόραντ, αλλά είχε επικοινωνία και συναίσθημα και ήξερε να ξεσηκώνει τους παίκτες, ακόμη και τον ίδιο, που χαρακτήρισε τον πιο μετρημένο της ομάδας. Ο Λόραντ, «καθηγητής της τακτικής», έλεγε πράγματα πριν από τα παιχνίδια που, όπως είπε, έβγαιναν με απίστευτη ακρίβεια.

Εκείνα τα χρόνια, θυμήθηκε, οι οπαδοί σε όλη την Ελλάδα και στο εξωτερικό κανόνιζαν τις οικογενειακές και κοινωνικές τους υποχρεώσεις με βάση τους αγώνες και ακόμη και τις προπονήσεις, η Τούμπα γέμιζε ασφυκτικά και οι ποδοσφαιριστές ήταν είδωλα για τη νεολαία.

Από το 1985 στην εποχή Σαββίδη

Μετά τον θάνατο του Λόραντ στον πάγκο, ακολούθησε κατά τον ομιλητή μια περίοδος στασιμότητας έως το δεύτερο πρωτάθλημα του 1984-85, και στη συνέχεια δύσκολα χρόνια αγωνιστικά και οικονομικά, με την εποχή Ζαγοράκη να χτίζει ξανά μια καλή ομάδα υπό αντίξοες συνθήκες.

Με την έλευση του Ιβάν Σαββίδη, είπε, άλλαξε η ίδια η υπόσταση του ΠΑΟΚ. Δεν είναι πια η ομάδα που απλώς δυσκολεύει τους τρεις της Αθήνας, αλλά ισότιμος διεκδικητής που κερδίζει τίτλους, με τα πιο αποδοτικά τμήματα υποδομής και ταλέντα που προωθούνται στην πρώτη ομάδα και πωλούνται στο εξωτερικό. Ο οπαδός του ΠΑΟΚ, κατά τον Αποστολίδη, δεν νιώθει πια επαρχιώτης που περιμένει ό,τι του πετάξουν, αλλά ομότιμος πολίτης της ελληνικής ποδοσφαιρικής κοινωνίας. Το νέο γήπεδο και το νέο προπονητικό κέντρο, πρόσθεσε, θα δώσουν περαιτέρω ώθηση.

Μήνυμα προς τον κόσμο

Κλείνοντας, ο βετεράνος αρχηγός στάθηκε στην κριτική που ασκείται στο διαδίκτυο.

Οι οπαδοί, είπε με χιούμορ, γίνονται προπονητές, γιατροί, διαιτητές και οικονομολόγοι, αλλά στο επόμενο παιχνίδι ξαναγίνονται αυτό που ήταν από την ίδρυση: «ένα σώμα, μια ψυχή με την ομάδα».

Υπογράμμισε ότι η καλόπιστη και παραγωγική κριτική πρέπει πάντα να υπάρχει, θυμίζοντας όμως ότι υπάρχουν άνθρωποι που διοικούν την ΠΑΕ επαγγελματικά και με πλήρη απασχόληση, και ότι η κοινωνία του ΠΑΟΚ θα αγωνίζεται πάντα μέσα στο πλαίσιο της ηθικής και της αξιοπρέπειας. Η ομιλία του έκλεισε με ευχές για τα 100 χρόνια και θερμό χειροκρότημα.